της Φωτεινής Τζουβελέκη, φοιτήτριας φιλοσοφίας
Εάν ρωτήσεις έναν νέο στην εποχή μας ποιος είναι ο στόχος του, θα απαντήσει πολύ γενικά και αόριστα «να γίνω πλούσιος» ή «να γίνω διάσημος».
Όλο και περισσότεροι νέοι στρέφονται σε επαγγέλματα ως influencers. Βλέπουμε λοιπόν ότι ο πρωτογενής τομέας παρακμάζει. Δεν υπάρχουν πια πολλά νέα άτομα τα οποία θέλουν να ασχοληθούν με την γεωργική παραγωγή. Όμως, γιατί συμβαίνει αυτό; Τι ήταν αυτό που έστρεψε τόσους νέους μακριά από την αγροτική παραγωγή και τους έκανε να κυνηγούν την εξέλιξη; Γιατί ένας νέος να ενδιαφερθεί για την γεωργία και την αγροτική ζωή, όταν τα πρότυπα που του επιδεικνύουν τον θέλουν επιχειρηματία και τίποτα άλλο; Μήπως είναι γενικό το ζήτημα;
Η αλήθεια είναι πως ζούμε σε μια εποχή όπου κυριαρχεί το «φαίνεσθαι» και όχι το «είναι». Οι νέοι βομβαρδίζονται καθημερινά από εικόνες επιτυχίας και πλούτου που συνδέονται με τη δημοσιότητα, τα social media και το lifestyle των αστικών κέντρων. Η δουλειά του αγρότη, αν και θεμελιώδης για την επιβίωση μιας κοινωνίας, παρουσιάζεται –αν όχι περιφρονητικά– τουλάχιστον χωρίς αίγλη. Ένας έφηβος σήμερα δύσκολα θα νιώσει υπερηφάνεια ή κοινωνική αναγνώριση λέγοντας πως θέλει να γίνει γεωργός.
Ωστόσο, το ζήτημα είναι βαθύτερο. Σχετίζεται με τις πολιτικές επιλογές δεκαετιών που αποδυνάμωσαν την ύπαιθρο, την έλλειψη επένδυσης στην αγροτική εκπαίδευση, αλλά και την απουσία μιας αφήγησης που να παρουσιάζει τη γεωργία ως σύγχρονη, καινοτόμο και οικονομικά βιώσιμη δραστηριότητα. Οι νέοι δεν απορρίπτουν τη δουλειά – απορρίπτουν την ανασφάλεια, την αβεβαιότητα και την έλλειψη προοπτικής.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι γιατί οι νέοι δεν θέλουν να γίνουν αγρότες. Είναι γιατί δεν τους δείξαμε ποτέ πώς μπορεί να είναι όμορφη, αξιοπρεπής και προσοδοφόρα η ζωή κοντά στη γη. Γιατί δεν τους δώσαμε τα εφόδια, την τεχνογνωσία και τα κίνητρα για να ονειρευτούν μια καριέρα που να ενώνει την παράδοση με την καινοτομία.
Ίσως ήρθε η ώρα να αλλάξουμε το αφήγημα. Όχι για να γυρίσουμε πίσω, αλλά για να κοιτάξουμε μπροστά με άλλα μάτια. Η γεωργία του μέλλοντος δεν είναι το χωράφι του παππού, αλλά μια έξυπνη φάρμα, μια επιχειρηματική μονάδα, ένα οικοσύστημα που στηρίζεται στη βιωσιμότητα, την τεχνολογία και την αγάπη για τον τόπο. Κι αν κάποιος μας ρωτήσει ξανά ποιος είναι ο στόχος μας, ίσως να μην είναι απλώς «να γίνω πλούσιος», αλλά «να δημιουργήσω κάτι που αξίζει».
Για να γίνει αυτό, χρειάζεται συλλογική προσπάθεια: από την Πολιτεία που οφείλει να επενδύσει σε αγροτικά προγράμματα και υποδομές, από τα σχολεία που πρέπει να καλλιεργήσουν σεβασμό για τη γη, και από τα μέσα ενημέρωσης που μπορούν να αναδείξουν σύγχρονους νέους αγρότες ως πρότυπα. Δεν αρκεί να λέμε στους νέους «μείνετε στην ύπαιθρο» — πρέπει να τους δείξουμε ότι η ύπαιθρος μπορεί να είναι τόπος εξέλιξης, καινοτομίας και δημιουργίας. Αν αλλάξει η εικόνα, μπορεί να αλλάξει και η πραγματικότητα. Και τότε, ίσως, η απάντηση ενός νέου στο ερώτημα «ποιος είναι ο στόχος σου;» να είναι: «να καλλιεργήσω κάτι δικό μου, να το δω να ανθίζει και να το προσφέρω στον κόσμο».
