Του Πρωτ. του Οικουμενικού Θρόνου Ευαγγέλου Παχυγιαννάκη
Το σημερινό μας κείμενο αρχίζει με ένα ερώτημα: Ποιος πέθανε χωρίς να γεννηθεί; Ποιος γεννήθηκε χωρίς να πεθάνει; Το αίνιγμα αυτό το έθεσε κάποτε ο Όσιος Παχώμιος σ’ έναν υποτακτικό του. Κι εκείνος βρήκε αμέσως την απάντηση: Αυτός που πέθανε χωρίς να γεννηθεί είναι ο Αδάμ. Ο Αδάμ δεν γεννήθηκε από ανθρώπους, πλάστηκε και γεννήθηκε από τον ίδιο τον Θεό. Και όμως η απόσχισή του από την πηγή της ζωής, τον Δημιουργόν του Θεόν, προκάλεσε τον θάνατο και σε αυτόν και σε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος – «ἐν τῷ Ἀδάμ πάντες ἀποθνήκομεν».
Εκείνος που γεννήθηκε χωρίς να πεθάνει είναι ο Προφήτης Ηλίας. Ο Ηλίας γεννήθηκε από ανθρώπους. Γεννήθηκε με σπέρμα της φθοράς και του θανάτου, διότι όλοι οι άνθρωποι γεννιόνται για να πεθάνουν. Και όμως η αγιότητά του και η θερμουργός πίστη του, τον κατέστησαν αθάνατο. Ο Ηλίας δεν πέθανε. Στο απολυτίκιό του, που ψάλομε κάθε χρόνο στη γιορτή του τον ονομάζομε «ἔνσαρκο ἄγγελο» και «κρηπίδα τῶν ἀρετῶν» και τον περιμένομε ως «δεύτερο πρόδρομο τῆς παρουσίας Χριστοῦ». Δεν ξέρω αν όλοι καταλαβαίνομε γιατί τιμούμε τον Προφήτη Ηλία. Θα το αναλύσομε εν τάχει. Ο Πρφήτης Ηλίας τιμάται γιατί είναι ζωντανός και πάντα επίκαιρος. Είναι ζωντανός γιατί δεν γνώρισε θάνατο και επίκαιρος όχι μόνο γιατί θα ξανάρθει στη γη ως πρόδρομος της δευτέρας παρουσίας του Χριστού, αλλά και γιατί έχει να μας πει πολλά για τα σύγχρονα προβλήματα που αντιμετωπίζομε. Έχει να μας μιλήσει για τον αφοπλισμό, για την πρόοδο της επιστήμης, την ακρίβεια της ζωής, τη διαφθορά της κοινωνίας, την αδικία, τη διαστροφή και αποστασία από τον Θεό, την απομόνωση και τον παραμερισμό των γνησίων πιστών κ.π.ά.
Βεβαίως Λόγος του Θεού είναι πάντα επίκαιρος. Και οι Προφήτες αν και τον κήρυξαν πριν Χριστού, ο Λόγος τους καλύπτει όλες τις περιόδους του ανθρώπινου βίου. Οι Προφήτες ήταν άνθρωποι του Θεού αλλά και κοινωνικοί εργάτες. Και η εποχή μας έχει ανάγκη από τέτοιους εργάτες: εργάτες Προφήτες. Γιατί Προφήτης δεν είναι εκείνος που προλέγει τα μέλλοντα, αλλά εκείνος που δεν νοθεύει τον Λόγο του Θεού. Που με το σπαθί της αλήθειας καθαρίζει την κοινωνία από τα κοινωνικά αποστήματα και δεν χαρίζεται σε κανένα. Που ελέγχει τους πάντες και προλέγει τα αποτελέσματα της αποστασίας του ανθρώπου από το θέλημα του Θεού.
Ο Προφήτης είναι ο απερίτμητος διδάσκαλος. Που δεν φοβάται τους ισχυρούς της ημέρας, αλλά βροντοφωνεί την αλήθεια και προς τα πάνω και προς τα κάτω, προς τον λαό και τους άρχοντες. Και πρέπει να πούμε πως το προφητικό στοιχείο δεν έλλειψε ποτέ ούτε θα λείψει από την Εκκλησία‧ περνά όμως πολλές διακυμάνσεις, όπως για παράδειγμα σήμερα που ο Λόγος της Εκκλησίας στο σύνολό του έχει χάσει τον προφητικό του δυναμισμό, γιατί περνά τον πειρασμό του συμβιβασμού σε πολλά κοινωνικά θέματα.
Και πρώτα -πρώτα στο γκρέμισμα των ηθικών και πνευματικών αξιών. Δευτερευόντως έρχεται το πρόβλημα της διατροφής στο οποίο, δυστυχώς, ο κόσμος δίνει προτεραιότητα. Γιατί αυτό είναι που τον πονάει. Ολόκληροι λαοί υποφέρουν από πείνα. Εκατομμύρια ανθρώπων υποσιτίζονται. Και οι λεγόμενες καταναλωτικές κοινωνίες απειλούνται από το φάσμα της ακρίβειας…Ο Προφήτης Ηλίας στην εποχή του έζησε ένα τέτοιο πρόβλημα. Η αμαρτία έφερε την ανομβρία. Και η ανομβρία έφερε την δυστυχία. Και ο λαός που είχε ξεφύγει από τη λατρεία του αληθινού θεού πείνασε κι αυτός. Και μόνον ο Προφήτης που βρέθηκε απομονωμένος, «μονώτατος» στον χείμαρρο Χωράθ, δεν πείνασε. Ποιος τον έτρεφε; Ένα κοράκι! Το κοράκι που είναι σύμβολο της αρπακτικότητας, με εντολή του Θεού, έγινε όργανο φιλανθρωπίας. Για να μας πει πως και τα κοράκια υποτάσσονται στο θέλημα του Θεού. Και μόνον ο αχάριστος άνθρωπος αρνείται να εφαρμόσει τις εντολές Του. Γίνεται χειρότερος σε αρπακτικότητα κι από τα κοράκια. Ραμφίζει με το ράμφος της πλεονεξίας τους συνανθρώπους του και με το ράμφος της αχαριστίας τον Θεό.
Σήμερα οι άνθρωποι άρπαγες και εκμεταλλευτές, πλουτίζουν σε βάρος του λαού κι ενώ υπάρχουν αγαθά να θρέψουν όλους τους ανθρώπους, τα μεγάλα αρπαχτικά του πλούτου δεν αφήνουν να γίνει δίκαιη κατανομή των αγαθών της γης, όπως στα χρόνια του Προφήτη έτσι και σήμερα. Τότε βασίλευε ένας άπιστος και άδικος βασιλιάς ο Αχαάβ και μια διεφθαρμένη βασίλισσα η Ιεζάβελ. Σήμερα κυβερνούνε τον κόσμο έντιμοι γραβατοφόροι και χρυσοστόλιστοι ρασοφόροι, που δεν ξέρουν αν πιστεύουν και σε τί θεό πιστεύουν. Τότε, όμως, ο Προφήτης, ως γνήσιος εκπρόσωπος του Θεού, στάθηκε μπροστά στους δυνάστες και καταπιεστές του λαού θαρραλέος. Δεν τους κολάκευσε, όπως κολακεύουν πάντοτε τα ανθρωπάκια κάθε λογής ισχυρούς σε όλα τα καθεστώτα. Ο Προφήτης στάθηκε ασυμβίβαστος με την αδικία και ήλεγξε με παρρησία την ανομία.
Αυτή η στάση του Προφήτη είναι μια από τις σημαντικότερες πτυχές του προφητικού κηρύγματος της Εκκλησίας. Οι χριστιανοί και περισσότερο οι «ἡγούμενοί» του, πρέπει να είναι ασυμβίβαστοι με κάθε μορφή αδικίας. Και από τους άμβωνες των Εκκλησιών πρέπει να εκπέμπουν αστραπές ελέγχου και καυτηριασμού και όχι γλυκανάλατες ηθικοπλαστικές φλυαρίες.
Αλλά η μεγαλύτερη αδικία που γίνεται στις μέρες μας είναι η αδικία που γίνεται σε βάρος της αλήθειας, της πίστεως και της ηθικής. Τις οικονομικές αδικίες τις αισθανόμαστε όλοι. Κι αν κάποιος μας πειράξει το πορτοφόλι, τότε όλοι επαναστατούμε, γινόμαστε έξαλλοι! Την πνευματική όμως αδικία, επειδή δεν άπτεται άμεσα του πορτοφολιού μας την περνάμε με αδιαφορία. Ούτε καν υποψιαζόμαστε με τί μαεστρία οι σκοτεινές δυνάμεις μας κλέβουν την πίστη και την ηθική. Ο τόπος μας γέμισε αιρετικούς και εμπόρους των κάθε είδους ναρκωτικών. Η διαφθορά έχει ξεχειλίσει. Και το χειρότερο είναι ότι το αίμα των νέων μας ποτίζεται από αυτόν τον ξέφρενο τρόπο ζωής και κανείς δεν ενδιαφέρεται ουσιαστικά για την καλλιέργεια της πνευματικής ομορφιάς και την αύξηση του ψυχικού κάλλος, παρά μόνο για την αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος!
Σε όλες αυτές τις διαστροφές και αδικίες που είναι παράλληλες της εποχής του Προφήτη Ηλία, όπου οι άνθρωποι είχαν εγκαταλείψει τον αληθινό Θεό και λάτρευαν τα είδωλα, που είχαν βουτηχτεί στην ακολασία και τη διαφθορά, διπλή μοιχεία ονομάζει την κατάσταση αυτή ο Προφήτης: θρησκευτική και ηθική. Και στο σημείο αυτό ελέγχει κατά πρόσωπον τους πάντες: «Ἕως πότε χωλαινεῖτε ἀπ’ ἀμφοτέραις ταῖς ἰγνύαις;», τους λέγει. Δηλαδή, μέχρι πότε θα κουτσαίνετε κι από τα δυό πόδια, την πίστη και την ηθική; Αν πιστεύετε στον αληθινό Θεό των πατέρων σας κανονίστε τον δρόμο της ζωής σας και ζήστε σύμφωνα με το θέλημά Του. Αν πάλι νομίζετε πως είναι αληθινός Θεός τα είδωλα που λατρεύετε, ακολουθείστε τα. Απλά, ξεκαθαρίστε τη θέση σας. Αυτό το ξεκαθάρισμα ζητούσε ο Προφήτης Ηλίας από τους ηγήτορες και τους ανθρώπους της εποχής του. Αυτό είναι και το αιώνιο αίτημα του προφητικού λόγου της Εκκλησίας για τον σύγχρονο άνθρωπο, που παραπαίει ανάμεσα στην αληθινή πίστη και στα είδωλα του Νεοπαγανισμού και της Νεοειδωλολατρίας. Πορευόμαστε ήδη τον καιρό των εσχάτων, γι’ αυτό είναι καιρός να ξεκαθαρίσομε τα πράγματα. Το σκοτάδι έχει προχωρήσει πολύ. Και δεν θα αργήσει πολύ να έρθει «ἡ ὁργή τοῦ Θεοῦ ἐπί τούς υἱούς τῆς ἀπειθείας». Δεν μπορούμε να ανακατεύομε το καθαρό νερό με τα λασπονέρια. Ούτε το φάρμακο με το φαρμάκι. Ούτε την καθαρή θάλασσα με τις ακαθαρσίες των υπονόμων. Αυτό είναι το μήνυμα του Προφήτη Ηλία προς τους σημερινούς ηγήτορες των λαών και στους άρχοντες της Εκκλησίας. Θα το ακούσουν;
