Εδώ και πολλά χρόνια μια φωτογραφία που βρίσκεται μέσα στο δημαρχείο οροπεδίου Λασιθίου στο Τζερμιάδων δείχνει μια όψη του κάμπου που δεν υφίσταται. Δεκάδες ίσως εκατοντάδες αντλητικούς ανεμόμυλους οι οποίοι για χρόνια φρόντιζαν την άρδευση των καλλιεργειών στον κάμπο του οροπεδίου Λασιθίου. Το μεγαλύτερο και αρχαιότερο αιολικό πάρκο της Μεσογείου.
Με την έλευση των μηχανών αρκετοί από τους ανεμόμυλους εγκαταλείφθηκαν και μένουν μόνο οι ιστοί τους. Αλλά αυτό θα αλλάξει…….
….η Αναπτυξιακή Λασιθίου Α.Α.Ε. ΟΤΑ συμμετέχει στο στρατηγικό έργο Mediterranean Hydraulic Heritage – Med H₂, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος INTERREG Euro-MED, με επικεφαλής τον Οργανισμό «Υδραυλικού» Εξοπλισμού Κορσικής (Office d’Équipement Hydraulique de Corse).
Το Med H₂ στοχεύει στη διατήρηση, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της «υδραυλικής κληρονομιάς» της Μεσογείου, επιδιώκοντας να μετατρέψει την παραδοσιακή τεχνογνωσία και τις ιστορικές υποδομές διαχείρισης του νερού σε μοχλό για ένα βιώσιμο, ανθεκτικό και συμμετοχικό μέλλον. Στο πλαίσιο του έργου, η «υδραυλική κληρονομιά» αντιμετωπίζεται όχι ως στατικό παρελθόν, αλλά ως ζωντανό εργαλείο που μπορεί να προσφέρει λύσεις σε σύγχρονες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η έλλειψη νερού.
Η πρόταση της Αναπτυξιακής Λασιθίου ξεχώρισε ανάμεσα σε 92 αιτήσεις από όλη τη Μεσόγειο. Στη Β’ φάση προχώρησαν μόνο 25 και τελικά εγκρίθηκαν 9 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 34,6 εκατ. ευρώ, ανάμεσα στα οποία και το Med H₂ – μια επιλογή που επιβεβαιώνει τον στρατηγικό χαρακτήρα και την υψηλή ποιότητα της πρότασης.
Δράσεις για το Οροπέδιο Λασιθίου
Για την περιοχή του Λασιθίου, το έργο σηματοδοτεί μια μοναδική ευκαιρία αναβίωσης των ιστορικών νερόμυλων, στέρνων και άλλων υδραυλικών υποδομών, με στόχο να επανενταχθούν στη ζωή της τοπικής κοινωνίας ως λειτουργικά και βιώσιμα εργαλεία. Ειδικότερα, οι δράσεις περιλαμβάνουν:
- Αποκατάσταση και επαναλειτουργία μέρους του ιστορικού δικτύου υδρόμυλων, που αξιοποιούσαν την ενέργεια του ανέμου για άντληση και διανομή νερού από το υπόγειο καρστικό σύστημα.
- Δημιουργία Εκπαιδευτικού Εργαστηρίου – Μουσείου – Διαδραστικής Έκθεσης, που θα φιλοξενεί δράσεις εκπαίδευσης, έρευνας και προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς.
- Διοργάνωση σεμιναρίων, θεματικών ξεναγήσεων και βιωματικών εργαστηρίων για κατοίκους, επισκέπτες, φοιτητές και ερευνητές, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό και τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής.
Όπως μας είπαν τόσο ο δήμαρχος ο οροπεδίου Λασιθίου κ. Αθανασάκης όσο και εκ μέρους της αναπτυξιακής Λασιθίου η κ. Μικρουλέα, ένα ζητούμενο είναι η επισκεψιμότητα των ανεμόμυλων από τους επισκέπτες του οροπεδίου Λασιθίου και το έτερο η ενημέρωση των επισκεπτών από το εργαστήρι για τον τρόπο λειτουργίες των ανεμόμυλων και τη συντήρησή τους.
Και βέβαια το αντλούμενο νερό θα διοχετεύεται στο δίκτυο άρδευσης για τις καλλιέργειες.
Ο πρόεδρος της Αναπτυξιακής Λασιθίου και πρώην δήμαρχος Γιάννης Στεφανάκης, απουσίαζε από την υπογραφή της σύμβασης, έχοντας δώσει παράλληλα στη δημοσιότητα το:
