Πάνε αρκετά χρόνια που κατασκευάστηκε το φράγμα Αποσελέμη. Τα συνοδά του έργα στο Οροπέδιο Λασιθίου ήταν η λιμνοδεξαμενή του Αγίου Γεωργίου, το κανάλι που συνδέει τον ποταμό καθώς και ο ταμιευτήρας της Βιδιανής όπου συλλέγονται τα πλημμυρικά νερά .
Ο αποκλεισμός στην γέφυρα της ροής του ποταμού προς τις φυσικές καταβόθρες του Χώνου .
Συνέπεια αυτού του αποκλεισμού ήταν η δημιουργία ενός σπάνιας ομορφιάς υδροβιότοπου .
Σύντομα βρήκαν εκεί καταφύγιο μεταναστευτικά πουλιά που επέλεξαν τον υγρότοπο ως τόπο τροφής ξεκούρασης αλλά και αναπαραγωγής .
Τον υγρότοπο κάθε χρόνο επισκέπτονται ζεύγη από Σταχτοτσικνιάδες Ardea cinerea, Καλαμοκανάδες Himantopus Ερωδιοί Ardeidae, Φαλαρίδες Eurasian coot, Χαλκόκοτες Plegadis falcinellus Πελαργοί Stork bird, Πρασινόκεφαλες πάπιες Anas platyrhynchos, Κοκκινοκαλιακούδες Pyrrhocorax .
Στον ποταμό επίσης διαβιούν Νεροχελώνες Mauremys rivulata και ο ενδημικός Κρητικός βάτραχος Pelophylax cretensis.
Στο καταπράσινο περιβάλλον την όμορφη εικόνα στολίζουν επίσης τα κοπάδια που βοσκούν στα λιβάδια πέριξ του υγροτόπου .
Η αξία αυτού του υγροτόπου είναι ανυπολόγιστη για το Οροπέδιο Λασιθίου . Πέραν της τεράστιας οικολογικής αξίας μπορεί να αποτελέσει τόπο για περιβαλλοντική εκπαίδευση σχολείων και για την προσέλκυση εκατοντάδων επισκεπτών όλο τον χρόνο .
Η ορνιθοπαρατήρηση birdwatching είναι μια ταχέως ανερχόμενη μορφή ήπιου εναλλακτικού τουρισμού και μπορεί να συμβάλει στον εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος .
ΤΙ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΑΜΕΣΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ .
1. Να μην γίνει ξανά εκκένωση των νερών του υγρότοπου !
Τον Ιούλιο του 2024 για άγνωστο λόγο ανοίχτηκε από τον ΟΑΚ η θύρα αποκλεισμού του ποταμού στην γέφυρα και όλο το νερό του υγρότοπου χάθηκε στις καταβόθρες του Χώνου . Συνέπεια αυτού η απομάκρυνση όλης της σπάνιας ορνιθοπανίδας από την περιοχή .
Για το περιστατικό τότε ενημερώθηκε άμεσα η δημοτική αρχή. Επί τόπου ήλθε ο Δήμαρχος και ενημερώθηκε για να διαμαρτυρηθεί στον ΟΑΚ .
Τα πουλιά φέτος επανήλθαν και η εικόνα του υγρότοπου είναι απίστευτη .
Εκατοντάδες τουρίστες σταματούν εκεί κάθε μέρα για να θαυμάσουν τα πουλιά και το τοπίο .
Βλέπουν όμως ταυτόχρονα με τον υγρότοπο και τα πουλιά, τα μπάζα τα κάθε λογής σκουπίδια που πετιούνται στις παρυφές του υγρότοπου στο πάρκινγκ παρά την απαγορευτική πινακίδα .
2.Καθαρισμός και απομάκρυνση τα μπάζα και τα σκουπίδια .
3.Συνεργασία ΟΑΚ και δήμου Οροπεδίου Λασιθίου .
4.Ενημέρωση του Τμήματος Περιβάλλοντος Αντιπεριφέρειας Λασιθίου ,ΟΦΥΠΕΚΑ & Δασαρχείου .
5.Συνεργασία με Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Ελληνική Ορνιθολογική εταιρεία .
ΤΙ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ .
- Σήμανση με κατάλληλες πινακίδες ενημέρωσης με χάρτες & εικόνες και ένα υπερυψωμένο σημείο παρατήρησης με σκέπαστρο.
- Έντυπα & ενημερωτικά φυλλάδια, ψηφιακή αποτύπωση .
- Να περιφραχτεί η περιοχή με κατάλληλη περίφραξη για να μην ενοχλούνται τα πουλιά .
- Φύλαξη του υδροβιότοπου .
«Ένας υποδειγματικός υγρότοπος παράδειγμα !!! έχει δημιουργηθεί από το Γεωπάρκ Σητείας στο Οροπέδιο Ζήρου »
Και ο υγρότοπος Χώνου μπορεί να αποτελέσει μοναδικό προορισμό .
Βάζουμε όλοι ασπίδα να μην αδειάσει φέτος ο Χώνος !
Σπυριδάκης Γιάννης
Αντιπρόεδρος ΕΟΟΑ
Υπεύθυνος Ορεινού Περιβάλλοντος Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας Αναρρίχησης
Αντιπρόεδρος ΕΟΣ Λασιθίου Μέλος & εθελοντής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας
