Πλήρης ημερών έφυγε από κοντά μας η κυρία Αικατερίνη, Λιουδάκη – Μαρκάκη, χρόνια επικεφαλής της πολεοδομίας Αγίου Νικολάου. Η εξόδιος ακολουθία έγινε τη Κυριακή (11/1) από τον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδας στον Άγιο Νικόλαο. Για την κυρία Κατίνα είπαν:
ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΡΟΣΛΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ ΤΗΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΜΑΡΚΑΚΗ Ι. Ν . ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ
Από τον Πρωτοπρεσβύτερον Ευάγγελον Παχυγιαννάκην
Πατέρες και Αδελφοί,
«Φως εκ φωτός ἐλαμψε τῷ κόσμῳ Χριστός ὁ Θεός ἡμῶν…» Αγαπητοί μου αδελφοί, και αυτός ο ύμνος της επιφανείας του Θεού, του αγιάσαντος την κτίσιν ολόκληρον, ηχεί ακόμη στην ακοή μας ως αντίλαλος της μεγάλης Γιορτής. Και το κάλεσμα του ουρανίου Φωτός είναι εμφανές στον κόσμον που βασιλεύει το σκοτάδι, για να λάβει μια γεύση όπου είναι το Φως το αληθινόν και «οὐκ ἔστι πόνος οὐ λύπη οὐ στεναγμός, ἀλλά χαρά καί φῶς καί ζωή ἀτελεύτητος».
Σ΄ αυτή την χώρα του ουρανίου φωτός και της αιωνίου χαράς εκλήθη και πορεύεται η, μόλις χθες μαζί μας, αδελφή εν Κυρίῳ, Αικατερίνη.
Σ’ αυτή τη ζωή έζησε 93 χρόνια, δηλαδή γεύτηκε ισάριθμες σταγόνες χαράς, πόνου, ονείρων και ελπίδων βεβαιωμένων και αβεβαίωτων και ισοδύναμες σταλαγματιές πνευματικού κάλλους, ξεγνοιασιάς και απροσδόκητης χαρμολύπης. Και τώρα τα πάντα βυθίζονται στον ωκεανό της μελλούμενης ζωής και ατέρμονης αιωνιότητος.
Και τα έζησε, όλα αυτά, με τον επίσης αξιέραστο φίλο και συμπολίτη σύντροφο της ζωής της Κωνσταντίνον, του οποίου το όνομα όταν το λέμε το προφέρομε πάντα με σεβασμό και γλυκιά νοσταλγία. Εκείνος από το τιμημένο χωριό της σκάφης του Μιραμπέλλου, τις Λίμνες κι εκείνη από το Χαμέζι το Στειακό χωριό, της χαράς και του γλεντιού. Δεν διάλεξε ο ένας τον άλλο για το χωριό του, γιατί ’χαν αληθινές καρδιές με πραγματική αγάπη. Και,
«Καρδιές που είναι αληθινές και ντόμπρα αγαπιούνται,
δεν το διαλέγουν το χωριό για να ερωτευτούνε».
Ήρθανε εδώ, σταδιοδρομήσανε, αγαπήσανε τον Άγιο Νικόλαο κι αγαπηθήκανε. Προσωπικά συνδεθήκαμε με αληθινή αφειδώλευτη φιλία. Με στήριξαν στα πρώτα μου βήματα ως εφημερίου της πόλεως. Έζησα τις δύο χαριτωμένες κόρες τους στο Λύκειο κι από τη συνάντησή μας εκεί, διάβασα στα πρόσωπα και την εν γένει συμπεριφορά τους την σπιτική αγωγή, που αντανακλούσε την καθολική οικογενειακή αγαπητική τους ατμόσφαιρα. Το χέρι της μάνας και η στοργή του πατέρα ήταν τα ορατά σημεία, σε κάθε κίνησή τους, σε κάθε λόγο τους, στη όλη συμπερι- φορά και μαθητεία τους. Ευλογημένοι γονείς, ευλογημένα παιδιά.
Όλοι τους βοήθησαν την Ενορία της Αγίας Τριάδος. Στη ανακαίνιση, τη στερέωση και αγιογράφηση του Ναού, στην ανοικοδόμηση του Πνευματικού Κέντρου, στην ανέγερση του Αγίου Γεωργίου της ομώνυμης Ενορίας και στην Μονάδα Φροντίδος Ηλικιωμένων, όπου μέχρι τώρα η κ. Μαρία μεγαλύτερη κόρη τους προσφέρει αφειδώς και ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες της.
Η κυρία Κατίνα, τότε, το 1969, ως προϊσταμένη της πολεοδομικής υπηρεσίας, είναι η πρώτη που υπέγραψε την απόφαση αναλογισμού, κατεδαφίσεως των κτισμάτων γύρω από την Αγία Τριάδα, για να αναπνεύσει ο Ναός. Και από τότε, μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να καθαρίζει το τοπίο.
Αείμνηστη Κυρία Κατίνα, αδελφή Αικατερίνη, κατά χριστιανική προσαγόρευση, έζησες κοντά μας, στην Ενορία μας όσα χρόνια σου χάρισε ο Κύριος. Τώρα σε κάλεσε κοντά Του. Προσωπικά θα σε ενθυμούμεθα πάντοτε σε κείνη τη θέση του κλίτους των γυναικών, που το στόλιζες με το ήθος, την σεμνότητα, την πραότητα, την ευλάβεια και την ευγένεια της μορφής σου. Τώρα πορεύεσαι να αντικρύσεις τον Κύριο τον Οποίον ελάτρευσες σεμνοπρεπώς. Ευχόμεθα ολοψύχως να ανταμώσεις εκεί πλάι στον λατρευτό σου Κύριο της δόξης και τον αγαπημένο σου σύζυγο Κωνσταντίνο, συνευφραινομένη μετ’ αυτοῦ την χαρά του παραδείσου αιωνίως, στους κόλπους της Θεϊκής αγκαλιάς. Καλό Παράδεισο. Αμήν!
AIKATEΡΙΝΗ ΛΙΟΥΔΑΚΗ συζ. Κ. ΜΑΡΚΑΚΗ [1933-2026], Μικρό κατευόδιο στη σπουδαία Κυρία Κατίνα…
Η κυρία Κατίνα, όπως την ήξεραν όλοι, πέρασε ήρεμα στην άλλη πλευρά, πλήρης ημερών. Προσωπικά την γνώρισα τη δεκαετία του ΄80, όταν ξεκίνησα στην πόλη την επαγγελματική μου διαδρομή. Ήταν στέλεχος της τοπικής Πολεοδομίας του Αγίου Νικολάου, σε μια περίοδο που οι σχετικές υπηρεσίες αποτελούσαν διευθύνσεις των παλαιών νομαρχιών με γραφεία και στα δύο άλλα αστικά κέντρα του Νομού. Άνθρωπος πράος και σεμνός, με είχε εντυπωσιάσει με τη μοναδική φυσική της ευγένεια, την ηπιότητα και τη χαμηλόφωνη ένταση που χαρακτήριζε τη συμπεριφορά της προς όλους ανεξαιρέτως. Ενημερωμένη σε βάθος για όλα τα θέματα κανονισμών, έκδοσης οικοδομικών αδειών και πολεοδομικών εφαρμογών, αποτελούσε σε όλη την υπαλληλική της διαδρομή πολύτιμο στέλεχος μιας απαιτητικής δημόσιας υπηρεσίας που έχει στενή επαφή με μελετητές και πολίτες και σοβαρή ευθύνη για την ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος.
Η άποψή της κ. Κατίνας ήταν πάντα τεκμηριωμένη και υπεύθυνη καθώς διέθετε μια νομοθετική ευρυμάθεια και μια εμπειρία σε όλα τα θέματα, εξαιρετικά σπάνια για δημόσιο λειτουργό. Η συμβουλευτική της συνδρομή δεν περιοριζόταν μόνο στους επαγγελματίες του κλάδου και τους πολίτες, αλλά ήταν διαρκής και προς τις υπόλοιπες υπηρεσίες της Νομαρχίας, στις οποίες αποτελούσε υπεύθυνο σύμβουλο για κάθε θέμα που αφορούσε τη δαιδαλώδη τεχνική νομοθεσία και τις πολύπλοκες διαδικασίες που απαιτούνται σε αρκετές πολεοδομικές εφαρμογές (π.χ. πράξεις αναλογισμού, χαρακτηρισμοί οδών κ.λ.π). Σε κάθε περίπτωση ο λόγος και η θέση της για όλες τις διατάξεις αποτελούσε εγγύηση ορθής ερμηνείας του πνεύματος και όχι μόνο του γράμματος του νόμου και αυτό ήταν κοινά αποδεκτό απ΄όλους.
Με τη σταδιακή απόκτηση εμπειρίας και πρακτικής τριβής, ως νέος Αρχιτέκτονας, σε αρκετές περιπτώσεις είχε χρειαστεί να προσφύγω στην κ. Κατίνα, της οποίας οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις σε όλα τα ζητήματα διακρίνονταν πάντα από συνέπεια και κυρίως αντικειμενικότητα, πληρότητα και ευθυκρισία. Με τη μεγάλη αλλαγή του οικοδομικού κανονισμού το 1985 (ΓΟΚ) που αντικατέστησε όλους τους προηγούμενους και κατάργησε τον περιβαλλοντοκτόνο ΓΟΚ του 1973 (ιδιαίτερα καταστροφικό για τον Άγιο Νικόλαο με τις μεγάλες κλίσεις του αναγλύφου) η νομοθετική σύγχυση που επακολούθησε μέχρι την εξοικείωση με τις νέες διατάξεις, απαιτούσε ανθρώπους με βαθιά γνώση και σημαντική προϋπηρεσία στα σχετικά θέματα. Η συμβολή της κ. Κατίνας, σε όλη τη μεταβατική περίοδο που ακολούθησε υπήρξε ιδιαίτερα πολύτιμη και αποφασιστικής σημασίας για όλους. Για τον λόγο αυτό θα της είμαστε πάντα ευγνώμονες όλοι οι εμπλεκόμενοι με τα τεχνικά επαγγέλματα.
Με την υπηρεσιακή της συνύπαρξη με πλήθος εκλεκτών στελεχών και συναδέλφων που θήτευαν στην υπηρεσία την ίδια περίοδο, η κ. Κατίνα και όλα τα μέλη της Πολεοδομίας είχαν καταφέρει να καταστήσουν το περιβάλλον της φιλικό και εξυπηρετικό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην κοινή προσπάθεια «να μπορούν να κτίζουν νόμιμα οι Πολίτες» ,που είναι και ο ουσιαστικός σκοπός μιας εύρυθμης δημόσιας υπηρεσίας που οφείλει να εγγυάται πάντα την ορθή, αντικειμενική και κυρίως φιλική στάση του δημόσιου τομέα απέναντι τους Πολίτες του.
Στο καλό κ. Κατίνα. Ας είναι ελαφρύ το χώμα της γης που θα σας φιλοξενήσει. Στη Μαρία και την Τριανταφυλλιά, τις αγαπημένες σας θυγατέρες και στις οικογένειές τους γνωρίζω πως έχετε κληροδοτήσει όλη την ακεραιότητα, την μειλιχιότητα και την υπευθυνότητα που σας χαρακτήριζε δια βίου.#
Άγιος Νικόλαος, Κυριακή 11.01.2026.
Οδυσσέας Ν. Σγουρός Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ
Επικήδειος λόγος για τη μητέρα μου Αικατερίνη (Κατίνα) Λιουδάκη – Μαρκάκη
Αιδεσιμότατοι, Αγαπητοί συγγενείς και φίλοι, μέσα στη λύπη μας, χαιρόμαστε και σας ευχαριστούμε που ήρθατε να αποχαιρετήσουμε τη μαμά μας, την κα Κατίνα, που πλήρης ημερών, αποφάσισε λίγο πριν συμπληρώσει τα 93 της χρόνια μετά από σύντομη ασθένεια, να φύγει για το τελευταίο της ταξίδι, για να συναντήσει τον πατέρα μας, που την περιμένει εδώ και σχεδόν 7 χρόνια.
Παρόλο που έλεγε ότι δεν αγαπούσε πολύ τα ταξίδια, στην πράξη η ζωή της ήταν γεμάτη ενδιαφέροντα ταξίδια, γεγονός όχι ιδιαίτερα συχνό για μια γυναίκα της γενιάς της : από το Χαμέζι των περίπου 550 κατοίκων, όπου γεννήθηκε το 1933, βρέθηκε στη Σητεία για τις γυμνασιακές της σπουδές και στη συνέχεια στο Ηράκλειο για τις σπουδές της στο τότε «Μικρό Πολυτεχνείο», λαμβάνοντας το Πτυχίο της ως Πολιτικός Υπομηχανικός από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Πρώτη πτυχιούχος από το χωριό της. Επιστρέφει για λίγο στη Σητεία, εργαζόμενη σε τεχνικό γραφείο για περίπου 2 χρόνια. Το 1958 φεύγει για τη Χίο, πρωτοδιόριστη δημόσια υπάλληλος στην εκεί Πολεοδομία. Μετά από 4 χρόνια επιστρέφει στη Κρήτη, αναλαμβάνοντας υπηρεσία στην Πολεοδομία του Ν. Λασιθίου, στον Άγιο Νικόλαο.
Την ίδια χρονιά, το 1962, συναντά στον Άγιο Νικόλαο και τον αγαπημένο της συνταξιδιώτη για τα επόμενα 57 χρόνια, τον πατέρα μας Κώστα Μαρκάκη. Μαζί περνούν χαρές αλλά και λύπες, στηρίζοντας ο ένας τον άλλον και συμμετέχοντας ενεργά στην ανάπτυξη του Αγίου Νικολάου και του νομού γενικότερα.
Όντας για 25 χρόνια υπεύθυνη ελέγχου και έκδοσης οικοδομικών αδειών, συμβάλλει στην οικιστική και τουριστική ανάπτυξη που γνώρισε ο Άγιος Νικόλαος και ο νομός μας γενικότερα, ξεκινώντας τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και φτάνοντας στην κορύφωση των δεκαετιών 70 και 80. Εκπαιδεύει έμμεσα γενιές μηχανικών και αποκτά το σεβασμό και την εκτίμηση των συναδέλφων της. Συγκινούμαι συχνά, όταν έρχονται στα χέρια μου οικοδομικές άδειες, που έχει υπογράψει ως Αικατερίνη Λιουδάκη, Υπομηχανικός.
Το ταξίδι της συνεχίζεται εντός του νομού μας, μέσα από υπηρεσιακές μετακινήσεις για αυτοψίες / ελέγχους, καθώς και οικογενειακές συναθροίσεις και επισκέψεις στους συντέκνους και στα φιλιότσα τους στο Χαμέζι και στη Σητεία, στην Ιεράπετρα και στις Λίμνες, στη Νεάπολη, στον Κρούστα, στις Βρύσες, στα Λενικά, στα Λακώνια, στις Σέλλες, στην Πρίνα κ.α.
Οι γονείς μας έχουν αποκτήσει εν τω μεταξύ εμένα και την αδελφή μου Τριανταφυλλιά. Μας ανατρέφουν με αγάπη και μας δίνουν όλα τα εφόδια παιδείας και μόρφωσης, παίρνοντάς μας από πολύ νωρίς στα ταξίδια τους ανά την Ελλάδα και την Ευρώπη, ανοίγοντάς μας ορίζοντες.
Η μητέρα μας είναι πάντα δίπλα μας, στοργική αν και λίγο αυστηρή, θέτοντας όρια, χωρίς όμως εξαντλητικό έλεγχο, αφήνοντάς μας να κάνουμε εμείς τις επιλογές μας. Δεν είχε τεθεί ποτέ θέμα του αν θα σπουδάζαμε ή αν θα εργαζόμασταν – ήταν αυτονόητο, καθώς πάντα μας έλεγε, ότι πρέπει να είμαστε σε θέση να μην εξαρτόμαστε από το σύντροφό μας αλλά να είμαστε ισότιμες δίπλα του.
Εδώ και 13 ακριβώς χρόνια, η μητέρα μας ευτύχησε να γίνει και γιαγιά, καθώς η αδελφή μου μας χάρισε την όμορφη και ταλαντούχα Κωνσταντίνα μας.
Θέλω να αναφερθώ και στα υπέροχα εργόχειρα που δημιουργούσε στον λίγο ελεύθερο χρόνο της: κεντήματα, κοφτά, πλεκτά – ήταν πάντα με κάτι στο χέρι, μέχρι και αρκετά πρόσφατα, συνδυάζοντας σχέδια, χρώματα, υφές σαν καλλιτέχνις.
Κλείνοντας θα ήθελα φυσικά να ευχαριστήσω και :
Α. τους θεράποντες ιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό στη χειρουργική κλινική του Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου, που τη φρόντισαν τον τελευταίο μήνα και ιδιαίτερα το Διευθυντή Δρ. Νικ. Μουδατσάκη, τον Επιμελητή κ. Θ. Μυτάκη και τον ειδικευόμενο Ιατρό κ. Μαν. Διαμαντάκη,
Β. όλους τους φίλους και γνωστούς που μας συλλυπήθηκαν μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα αλλά και τηλεφωνικά και ιδιαίτερα αυτούς, που έχοντας γνωρίσει την ίδια από κοντά, έγραψαν υπέροχα λόγια σεβασμού και εκτίμησης για την ευσυνειδησία, τη σοβαρότητα και τις γνώσεις της μοναδικής (όπως την χαρακτήρισαν) κας Κατίνας,
Γ. τον συνάδελφο Αρχιτέκτονα Μηχανικό κ. Οδυσσέα Σγουρό για το «Μικρό Κατευόδιο στην σπουδαία Κυρία Κατίνα», το οποίο συνέταξε και δημοσίευσε στα τοπικά ΜΜΕ,
Δ. το Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου Λασιθίου και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο κ. Θωμά Χαριτάκη για το τιμητικό ψήφισμα που μας επιδόθηκε
Δ. τους συναδέλφους Πολιτικούς Μηχανικούς και πρώην Δημάρχους Αγίου Νικολάου κ.κ. Αντώνη Ζερβό και Γιώργο Μενεγάκη, καθώς και τον πατέρα Ευάγγελο Παχυγιαννάκη, που με τους επικηδείους λόγους που εκφώνησαν κατά την εξόδιο ακολουθία, σκιαγράφησαν με τιμητικά και θερμά λόγια την προσωπικότητα και το έργο της μητέρας μας, ο καθένας από την πλευρά του: ως ιδιώτης μηχανικός, ως συνάδελφος στη Νομαρχία Λασιθίου και ως εφημέριος της Ενορίας της αντίστοιχα.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Λιμνών, που θα την σκεπάσει.
Άγιος Νικόλαος, 11/1/2026
Μαρία Κ. Μαρκάκη
