Η προσέγγιση κρουαζιερόπλοιων στον Άγιο Νικόλαο, η οποία συνοδεύεται από αυξημένα μέτρα ασφαλείας και τη σημαντική κινητοποίηση αστυνομικών, λιμενικών και άλλων κρατικών υπηρεσιών, έχει προκαλέσει εύλογους προβληματισμούς στην τοπική κοινωνία. Και οι προβληματισμοί αυτοί δεν πρέπει να απορρίπτονται ούτε να χαρακτηρίζονται υπερβολικοί. Αντίθετα, αξίζουν σοβαρές και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Το ερώτημα δεν αφορά την εθνικότητα, τη θρησκεία ή την καταγωγή των επισκεπτών. Το ερώτημα αφορά το δημόσιο συμφέρον. Όταν για την άφιξη ενός πλοίου απαιτείται η κινητοποίηση μεγάλου αριθμού στελεχών των σωμάτων ασφαλείας, όταν δεσμεύονται κρατικοί πόροι και όταν επηρεάζεται η λειτουργία μιας ολόκληρης πόλης, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποιο είναι το πραγματικό όφελος που προκύπτει για τον τόπο.
Πόσοι επιβάτες αποβιβάζονται κάθε φορά; Πόση είναι η μέση δαπάνη τους; Πόσα χρήματα παραμένουν στην τοπική οικονομία; Ποιοι επαγγελματικοί κλάδοι ωφελούνται; Ποιο είναι το συνολικό κόστος των μέτρων ασφαλείας; Υπάρχει κάποια μελέτη που να αποδεικνύει ότι τα οφέλη υπερβαίνουν την επιβάρυνση;
Ας βγει κάποιος υπεύθυνα να εξηγήσει στην κοινωνία: το οικονομικό αποτύπωμα αυτών των επισκεπτών είναι το τάδε, οι συγκεκριμένοι επαγγελματικοί φορείς ενισχύονται από την παρουσία τους, τα έσοδα που προκύπτουν για την τοπική οικονομία είναι αυτά και αυτά, και για τον λόγο αυτό κρίνεται ότι η παρουσία τους είναι επωφελής για τον τόπο. Μόνο μέσα από συγκεκριμένα στοιχεία μπορεί να γίνει μια σοβαρή και αντικειμενική συζήτηση.
Αρκετοί επαγγελματίες του τουρισμού εκφράζουν αμφιβολίες για το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα αυτών των αφίξεων στην τοπική οικονομία. Υπάρχει η αίσθηση ότι τα οφέλη για πολλές τοπικές επιχειρήσεις δεν είναι τόσο σημαντικά όσο συχνά παρουσιάζεται. Οι απόψεις αυτές, ωστόσο, μπορούν εύκολα να επιβεβαιωθούν ή να διαψευσθούν μέσα από τη δημοσιοποίηση επίσημων στοιχείων. Αυτός είναι και ο λόγος που απαιτείται διαφάνεια.
Η τοπική κοινωνία δεν ζητά τίποτε περισσότερο από ενημέρωση και λογοδοσία. Όταν χρησιμοποιούνται δημόσιοι πόροι και κινητοποιούνται κρατικές υπηρεσίες, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν ποιο είναι το ανταποδοτικό όφελος για τον τόπο τους. Η ενημέρωση αυτή δεν πρέπει να θεωρείται πολυτέλεια αλλά υποχρέωση κάθε δημόσιας αρχής απέναντι στους πολίτες.
Ωστόσο, η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στην κριτική. Αν πράγματι θεωρούμε ότι υπάρχουν ζητήματα, τότε οφείλουμε να καταθέσουμε και προτάσεις.
Πρώτον, να δημοσιοποιούνται σε ετήσια βάση αναλυτικά στοιχεία για τις αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, τα έσοδα που δημιουργούν και το κόστος που συνεπάγονται για το κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Δεύτερον, να εξεταστεί η δυνατότητα ένα μεγαλύτερο μέρος των τελών που καταβάλλουν τα πλοία να επιστρέφει απευθείας στην τοπική κοινωνία μέσω έργων υποδομής, καθαριότητας, ασφάλειας και αναβάθμισης των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Τρίτον, να ενισχυθεί η συνεργασία των εταιρειών κρουαζιέρας με τις τοπικές επιχειρήσεις, τα τουριστικά γραφεία, τους ξεναγούς, τα καταστήματα και τους επαγγελματίες της περιοχής, ώστε το οικονομικό όφελος να διαχέεται πραγματικά στην τοπική οικονομία και να μην παραμένει περιορισμένο.
Τέταρτον, να υπάρχει τακτική αξιολόγηση κόστους και οφέλους για κάθε μορφή τουριστικής δραστηριότητας που απαιτεί έκτακτα μέτρα ασφαλείας και αυξημένη κρατική παρέμβαση.
Τέλος, να ανοίξει ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος μεταξύ των τοπικών αρχών, των επαγγελματικών φορέων και των πολιτών, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με διαφάνεια και γνώμονα το συμφέρον του τόπου.
Η Κρήτη ήταν πάντοτε ένας τόπος φιλοξενίας και ανοιχτός στους επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Όμως η φιλοξενία δεν αποκλείει τον προβληματισμό, ούτε η ανάπτυξη αποκλείει τη λογοδοσία. Αντίθετα, όσο σημαντικότερη είναι μια δραστηριότητα για τον τόπο, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η διαφάνεια που τη συνοδεύει.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, ο λογαριασμός δεν πληρώνεται από το κρουαζιερόπλοιο. Τον πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος. Και αυτός δικαιούται να γνωρίζει τι ακριβώς κερδίζει ο τόπος του σε αντάλλαγμα.
Στέφανος Χαρ. Κατρινάκης, BA, MSc Ταξιδιωτικός Πράκτορας
Διαβάστε επίσης:
